Przelew natychmiastowy (real-time payment)

Rozliczenie międzybankowe w czasie zbliżonym do rzeczywistego, dostępne 24/7/365. Poznaj systemy Express Elixir, SEPA Instant Credit Transfer i Faster Payments oraz ich kluczowe parametry.

Przelew natychmiastowy to rozliczenie międzybankowe w czasie zbliżonym do rzeczywistego, zwykle 24/7/365, poza tradycyjnymi sesjami. W Polsce realizuje go Express Elixir (KIR); w Europie standardem paneuropejskim jest SEPA Instant Credit Transfer (SCT Inst), a w UK - Faster Payments. Kluczowe parametry to dostępność 24/7, czas rozrachunku liczony w sekundach, limity kwotowe zależne od schematu i banku, oraz natychmiastowe uznanie rachunku odbiorcy.

Case study

KIR podał, że w 2024 r. Express Elixir rozliczył 526,91 mln transakcji o wartości 264,13 mld zł (wzrosty r/r: 43% i 30%). Dane pokazują gwałtowne upowszechnienie przelewów natychmiastowych w Polsce i rosnącą rolę kanałów mobilnych.

Przykłady

SCT Inst: przelew euro w ramach SEPA z rozliczeniem w kilka sekund; dostępność rośnie wśród PSP w UE. Faster Payments: typ transakcji „standing order (FPS)" oraz pojedyncze przelewy natychmiastowe; w UK limit systemowy do £1 mln (banki mogą stosować niższe).

Systemy przelewów natychmiastowych

Express Elixir (Polska)

System Express Elixir, zarządzany przez Krajową Izbę Rozliczeniową (KIR), umożliwia realizację przelewów natychmiastowych w złotych polskich. Kluczowe cechy systemu:

System obsługuje zarówno przelewy standardowe, jak i przelewy na numer telefonu (pomiędzy użytkownikami systemu BLIK). W grudniu 2024 r. w systemie Express Elixir rozliczono 49,79 mln transakcji o wartości 25,09 mld zł, co oznacza wzrost o 29% w stosunku do grudnia 2023 r.

SEPA Instant Credit Transfer (Europa)

SCT Inst to paneuropejski standard przelewów natychmiastowych w euro, wprowadzony przez European Payments Council. Główne parametry:

Wdrożenie SCT Inst systematycznie rośnie wśród dostawców usług płatniczych w Unii Europejskiej, zwiększając interoperacyjność systemów płatności w strefie euro.

Faster Payments (Wielka Brytania)

System Faster Payments Service (FPS) umożliwia szybkie przelewy w funtach brytyjskich. Charakterystyka:

Forward-dated payments (przelewy z datą przyszłą) to jedna z funkcji systemu Faster Payments, umożliwiająca zaplanowanie przelewu na określony dzień w przyszłości.

Trendy i perspektywy

Przelewy natychmiastowe stają się standardem na rynku usług płatniczych. Obserwujemy następujące trendy:

Metadane

Źródła: